EPB-verslaggeving uitgelegd voor niet-bouwkundigen

Als bouwheer hoor je de term EPB-verslaggeving regelmatig vallen tijdens een renovatieproject, maar het is zelden iemand die goed uitlegt wat het is, waarom het verplicht is en wat het voor jou als opdrachtgever betekent. Kort samengevat: de EPB-verslaggever is de onafhankelijke professional die controleert of jouw gebouw na de werken voldoet aan de energienormen die de overheid oplegt. Zonder zijn eindverklaring is je project juridisch niet correct afgerond.

Wat is EPB precies?

EPB staat voor Energieprestatie en Binnenklimaat. Het is de Vlaamse regelgeving die eisen stelt aan de energetische kwaliteit van gebouwen: hoeveel energie een gebouw mag verbruiken voor verwarming, koeling en warm water (uitgedrukt als E-peil), hoe goed het gebouw geïsoleerd is (S-peil), en welk aandeel hernieuwbare energie er aanwezig moet zijn.

Voor nieuwbouw gelden strengere normen dan voor renovatie. Bij ingrijpende energetische renovatie (IER) gelden tussenliggende normen. Welke normen van toepassing zijn op jouw project, hangt af van wat je exact doet: volledig nieuwbouw, uitbreding, volledig sloopnieuwbouw of deelrenovatie per element.

Vanaf 1 januari 2026 verschijnt op de startverklaring en het EPC-Bouw-document een indicatieve warmteverliesberekening voor het beschermde volume. Dit is nieuw en geeft bij de start van de werken al een indicatie van het verwarmingsvermogen dat nodig is.

Wanneer ben je verplicht een EPB-verslaggever aan te stellen?

Je bent verplicht een EPB-verslaggever aan te stellen bij:

• Nieuwbouw van een woning of niet-residentieel gebouw
• Herbouw na sloop
• Uitbreidingen van bestaande gebouwen (boven een bepaalde drempel)
• Ingrijpende renovaties waarbij meerdere bouwelementen tegelijk worden aangepakt

Kleine werken of renovaties van één enkel element (bv. enkel het dak isoleren) vallen in principe buiten de EPB-plicht, maar de grens is technisch en hangt af van welke elementen je aanpakt en in welke combinatie. Je architect of aannemer kan dit per dossier bepalen. [CHECK: actuele drempelwaarden EPB-plicht bij renovaties Vlaanderen 2026]

Wat doet een EPB-verslaggever concreet?

Vóór de werken: de startverklaring

De EPB-verslaggever maakt vóór de start van de werken een startverklaring op. Die bevat een berekening van wat nodig is om aan de EPB-eisen te voldoen op basis van de plannen. Hij stelt ook de EPB-vereisten op: welke isolatiediktes, welke raamcoëfficiënten, welk verwarmingssysteem.

Tijdens de werken: opvolging en aanpassingen

Als de werkelijkheid afwijkt van de plannen (de aannemer gebruikt een ander merk isolatie, de raamprofielen worden gewijzigd), worden de berekeningen bijgesteld. De verslaggever doet dat op basis van facturen, materiaalnota’s en documentatie die je aannemer aanlevert.

Na de werken: de EPB-aangifte

Zodra de werken klaar zijn, maakt de verslaggever de definitieve EPB-aangifte op en dient die in bij VEKA (het Vlaams Energie- en Klimaatagentschap). Die aangifte bevat het definitieve E-peil en S-peil van het gebouw en het EPC-Bouw-document.

Als het gebouw niet voldoet aan de eisen, kan er een administratieve boete opgelegd worden aan de bouwheer. De verslaggever rapporteert aan VEKA, niet aan jou als bouwheer, wat de neutraliteit benadrukt.

Wie is de EPB-verslaggever en wie kiest hem?

De EPB-verslaggever is een gecertificeerde professional: dat kan je architect zijn als die de certificering heeft, maar het kan ook een aparte persoon zijn. Sommige architectenbureaus hebben de verslaggever in huis, andere werken met externe partners.

De bouwheer (jij) kiest de EPB-verslaggever. In de praktijk stelt je architect de verslaggever voor, maar je bent er niet toe verplicht. Je architect is verantwoordelijk voor het ontwerp, de EPB-verslaggever is verantwoordelijk voor de EPB-conformiteit. Beide zijn onafhankelijk van de aannemer.

Controleer altijd of de EPB-verslaggever gecertificeerd is via de VEKA-erkenningslijst.

Wat zijn de kosten?

De honoraria van een EPB-verslaggever zijn niet wettelijk vastgelegd. Ze variëren afhankelijk van de omvang van het project, de complexiteit van de energetische maatregelen en het bureau.

Voor een eenvoudige renovatiewoning liggen de kosten doorgaans tussen 500 en 1.500 euro. Voor een groter project of nieuwbouwproject met uitgebreide berekeningen kan dat oplopen. Vraag altijd een offerte na intakegesprek. [CHECK: actuele marktprijzen EPB-verslaggeving per projecttype 2026 — bevestiging door lokale bureaus]

Voor wie is dit relevant?

De particuliere bouwheer die voor het eerst bouwt of groot renoveert. Wie nog nooit gebouwd heeft, weet niet dat EPB-verslaggeving een verplichting is waaraan je niet kunt ontkomen. Het meenemen in je budget en planning van bij de start voorkomt verrassingen.

De investeerder die een pand grondig renoveert voor verhuur. Ingrijpende renovaties voor verhuurpanden vereisen vaak EPB-opvolging. Bovendien verbetert een goed EPB-resultaat de EPC-score na renovatie, wat verhuurbaarheid en huurprijs ondersteunt.

Wie weinig voeling heeft met bouwkundige communicatie. De verslaggever is geen vijand. Hij of zij is een partner die zorgt dat je na de werken aan de eisen voldoet en dat je geen boete riskeert. Vroeg in het project betrekken, niet op het einde.

Wat doet Cervantes daarmee?

Bij bouwbegeleiding zorgen we dat de EPB-verslaggever op het juiste moment en in de juiste configuratie in het projectteam zit. We bewaken dat de aangifte tijdig en correct verloopt en dat de communicatie tussen architect, aannemer en verslaggever niet op jou als bouwheer blijft liggen.

EPB-conformiteit is één aspect van een kwalitatieve renovatie. We begeleiden het geheel: van premies en vergunningen tot technische opvolging en kwaliteitscontrole op de werf.

---

Wil je weten hoe EPB-verslaggeving past in jouw renovatieproject? Plan een intake of bekijk onze bouwbegeleidingsdienst.